Featured

Tien tips bij overname paard of pony

door Arlene Jansen – Paardenexpert Arlene – 05-07-2017

Gedrag is belangrijker dan uiterlijk!

De meeste mensen begrijpen dat het belangrijk is je paard medisch te laten onderzoeken voor aankoop of adoptie. Maar hoe weet je of je paard een gedragsproblemen heeft? Bijna iedereen kijkt bij aankoop naar het uiterlijk van het paard, de bewegingen, het papier en natuurlijk wil je een proefrijden. Is het paard lief en fijn te rijden dan word je toch al snel een beetje verliefd.

Toch komen veel eigenaren voor verrassingen te staan als het paard er eenmaal is. Aan de hand veel voorkomende gedragsproblemen die soms pas na aankoop of adoptie worden opgemerkt heb ik een aantal tips gemaakt.

Onderstaande dingen kun je vragen aan de verkoper. Nog beter is het natuurlijk om dingen zelf uit te proberen en te bekijken – uiteraard zal de verkoper toestemming moeten geven.

1. Kan het paard even alleen kan zijn?
Paarden zijn sociale dieren die zich van nature onveilig voelen zonder soortgenoten. Onder invloed van negatieve ervaringen of bijvoorbeeld omdat het paard nooit geleerd heeft alleen te zijn, kan er paniek ontstaan. 

  • Kan het paard even rustig alleen in de paddock of stal zijn als andere paarden en mensen weg gaan?
  • Blijft het paard rustig als je hem rijdt en andere paarden in de rijbaan weggaan?
  • Kan het paard alleen een buitenrit maken en hoe gedraagt hij zich onderweg?
    (Indien je graag alleen buiten wilt rijden kun je dit het best ook uitproberen bij de verkoper. Hou rekening mee dat het niet vanzelfsprekend is dat je paard dit ook op de nieuwe locatie kan. Een stapsgewijze aanpak kan problemen voorkomen.)

2. Is het paard sociaal naar andere paarden?
Een paard dat goed gesocialiseerd zal beter met soortgenoten kunnen omgaan en minder problemen hebben bij de (graduele!) introductie bij nieuwe soortgenoten en dus minder kans op blessures. 

  • Op welke leeftijd is je paard gespeend en is dit abrupt of geleidelijk gegaan?
  • Is het paard opgegroeid met soortgenoten (oudere en jongere)? 
  • Hoe gedraagt het paard zich in de groep? (ga bij voorkeur zelf kijken!)
    Komt jou paard in een gemixte groep van merries en ruinen? Indien het een ruin betreft kan het belangrijk zijn om te weten of hij dekt – dit is voor veel pensionhouders en stalgenoten een probleem.

paard sociaal gedrag

3. Hoe gedraagt het paard zich in aanwezigheid van voer?
Paarden vertonen van nature geen agressie rondom voer. Door bijvoorbeeld management, voerpauzes, voerfouten en negatieve ervaringen kan agressie rondom voer ontstaan. Vooral bij het eten van krachtvoer ontstaan vaak problemen.

  • Hoe gedraagt het paard zich voor, na en tijdens voertijden.
  • Hoe reageert het paard als het benaderd wordt door een ander paard of een mens als het eet.

4. Kan het paard vaststaan?
Veel paarden gaan hangen ze worden vastgebonden, dit kan in de dagelijkse verzorging problemen opleveren. 

  • Kan het paard op stal, op een poetsplaats of op een andere plek vaststaan?

5. Hoe reageert het paard op aanraking en opzadelen?
Vaak is het gedrag aangeleerd door negatieve ervaringen en/of speelt een ongemak een rol.  Adem inhouden, oren naar achteren, bijten, hoofdschudden, schrapen en bijvoorbeeld zwiepen met de staart zijn tekenen dat er een probleem is.

  • Hoe reageert het paard bij opzadelen, aansingelen en op- en afdoen van de deken
  • Hoe reageert het paard bij poetsen en aanraking van het hele lichaam en voeten optillen

6. Hoe reageert het paard op mensen?
Door negatieve ervaringen kunnen paarden zich moeilijk laten vangen of worden onhandelbaar bij dierenarts of bijvoorbeeld hoefsmid. Het niet kunnen vangen van een paard in de wei of paddock, agressief reageren op mensen die voorbij de stal lopen, slaan naar de hoefsmid en angst voor de dierenarts komt regelmatig voor.

  • Loopt het paard weg voor mensen in de wei, paddock of stal?
  • Hoe reageert het paard als mensen langs zijn stal lopen?
  • Hoe gedraagt het paard zich bij de hoefsmid en dierenarts?

7. Kan je alleen opstappen om te rijden?
Door negatieve ervaringen, (te) snel beleren of lichamelijk ongemak zijn veel paarden gespannen of angstig bij opstappen. Een veel voorkomend probleem(!) – dat overigens goed oplosbaar is. 

  • Kan je alleen opstappen – zonder dat iemand het paard vasthoud of zelfs in de buurt is.

8. Hoe reageert het paard op andere paarden in de rijbaan
Veel paarden zijn angstig voor een benadering van een paard in tegenovergestelde richting onder het zadel.

  • Hoe reageert het paard op een tegemoetkomend paard(en) in stap, draf en galop.

9. Hoe reageert het paard op nieuwe dingen
Je kunt wat kleine testjes doen om te kijken hoe je toekomstige paard reageert

  • Leg bijvoorbeeld een paraplu of plastic zak in de rijbaan (zorg dat het flink verzwaard is en niet kan wegwaaien of bewegen!). Hoe reageert je paard aan de hand of onder het zadel als je er op een afstandje langs rijd of loopt.

10. Longeren en wandelen
Longeren en wandelen naast iemand zijn vaardigheden die een paard moet leren. Als dit niet goed is geleerd of er problemen zijn ontstaan kan dat lastig zijn in de dagelijkse omgang met je paard. 

  • Loopt het paard makkelijk aan de hand en kan het even stilstaan en bijvoorbeeld een pasje achterwaarts?
  • Kent het paard longeren en vertoont het geen ongewenst gedrag zoals omdraaien of uitbreken?
     

Deze lijst met tips kan natuurlijk nog veel uitgebreider, maar ik hoop dat deze tips mensen kan helpen om teleurstellingen te voorkomen. Heb je zelf een bijzondere ervaring – die andere mensen kan helpen - dan ik hoor het graag.

         Mail je vraag